Akt pamiątkowy objęcia Górnego Śląska przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej wpisany na Listę UNESCO

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF

13 listopada 2018

10 listopada 2018 roku w godzinach od 18:00 do 24:00 w „Sali Złotej” podczas nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim można było zobaczyć dokument i poznać jego historię. Nocne zwiedzanie odbyło się w ramach obchodów stulecia odzyskanie niepodległości przez Polskę w Katowicach pod hasłem W Bieli i Czerwieni 1918-2018

28 września br. w Belwederze Polska Lista Krajowa Programu UNESCO wzbogaciła się o nowe obiekty związane z jubileuszem setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Program Pamięć Świata powstał z inicjatywy UNESCO w 1992 r. Jego celem jest utrwalanie wielowiekowego dziedzictwa dokumentacyjnego ludzkości, nie tylko poprzez podejmowanie działań na rzecz jego ochrony, ale też upowszechnianie wiedzy o nim i jak najszersze udostępnianie społeczeństwu.

W wyniku prac Polskiego Komitetu Programu UNESCO Pamięć Świata, w skład którego wchodzą przedstawiciele największych polskich bibliotek, archiwów oraz środowisk naukowych, a któremu dziś przewodniczy Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Wojciech Woźniak, w 2014 r. powstała Polska Lista Krajowa Programu UNESCO Pamięć Świata. Między 28 a 30 września 2018 r. odbyła się już trzecia edycja tego ważnego wydarzenia.

Co dwa lata Polska Lista Krajowa Programu UNESCO Pamięć Świata zyskuje kolejne wyjątkowe obiekty przechowywane w archiwach, bibliotekach, muzeach i instytutach. Każdy z nich niesie doniosłe znaczenie dla dziejów, kultury i tożsamości naszego kraju. Trzecia edycja Listy została poświęcona zachowanym do dzisiaj świadectwom dążeń niepodległościowych Polaków oraz odradzającego się państwa polskiego po 123 latach niewoli. Obchodzona w tym roku setna rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości skupiła uwagę członków Komitetu na tym właśnie kontekście. Dlatego wpisami uhonorowano obiekty, które ukazują całe spektrum tamtych wydarzeń i stanowią unikatowe pomniki polskiego dziedzictwa dokumentacyjnego przechowywanego w instytucjach w kraju i za granicą. Wśród aktualnie wyróżnionych przez Komitet Krajowy obiektów znalazł się: Akt pamiątkowy objęcia Górnego Śląska przez rząd Rzeczypospolitej Polskiej podpisany 16 lipca 1922 roku w Katowicach (przechowywany w naszym Archiwum).

W dniu 28 września br. o godzinie 11.00 w Belwederze odbyła się uroczystość wręczenia certyfikatów wpisu na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata. Miejsce to dobitnie łączy się z charakterem tegorocznej edycji i jako siedziba naczelnika państwa Marszałka Józefa Piłsudskiego jest symbolem dla odrodzonego państwa polskiego. W drugiej części uroczystości nastąpiło oficjalne otwarcie wystawy przygotowanej we współpracy z instytucjami przechowującymi uhonorowane wpisem egzemplarze.

 Ideą wydarzenia jest skupienie uwagi społeczeństwa na znaczeniu dziedzictwa kulturowego i upowszechnianie wiedzy o obiektach będących świadectwem historii Polski w drodze do odzyskania niepodległości. W tym celu zabytkowe przestrzenie Belwederu w dniach 29 i 30 września zostały udostępnione dla wszystkich zainteresowanych podczas Dni Otwartych. Odwiedzający mogli obejrzeć wystawę ‘Pamięć Polski. Dokumenty Niepodległej’ prezentującą wspomniane eksponaty. 

 Tegoroczne wydarzenie zostało objęte patronatem narodowym Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w Stulecie Odzyskania Niepodległości 1918-2018.

Pamiątkowy akt objęcia Górnego Śląska przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, podpisany 16 lipca 1922 roku w Katowicach jest jednym z najcenniejszych dokumentów przechowywanych w zasobie Archiwum Państwowego w Katowicach.

Akt nawiązuje do wersalskiego traktatu pokojowego zawartego po I wojnie światowej pomiędzy zwycięskimi mocarstwami a Niemcami, zapowiedzianego w nim plebiscytu i podjętej przez Konferencję Ambasadorów 20 października 1921 roku decyzji o podziale Górnego Śląska. Niemcy i Polskę zobowiązano do zawarcia umowy regulującej sprawy społeczne, ekonomiczno- gospodarcze i ochronę mniejszości narodowych na podzielonym terenie.

Dnia 15 maja 1922 roku w Genewie podpisano niemiecko-polską konwencję, która umożliwiła podjęcie działań przygotowujących zmianę suwerenności. 20 czerwca 1922 roku wojsko polskie wkroczyło do Katowic, a potem kolejno do Królewskiej Huty, Lublińca, Tarnowskich Gór, Pszczyny i Rybnika. Uroczystości przejęcia stref obszaru plebiscytowego zakończono 16 lipca 1922 roku w katowickim parku im. T. Kościuszki podpisaniem pamiątkowego aktu przejęcia przez Polskę części Górnego Śląska. Podpisało go 160 osób - przedstawiciele Rządu i Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej Polskiej, władz województwa i samorządu śląskiego, duchowni, wojskowi, działacze społeczni, świata nauki i prasy. Dokument, składający się z dwóch luźnych kart z papieru czerpanego, został opracowany graficznie i wykonany przez znanego górnośląskiego artystę Stanisława Ligonia.

Przed II wojną światową był przechowywany w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim w Katowicach, a po utworzeniu w 1929 roku Muzeum Śląskiego w Katowicach został tam przeniesiony. W czasie wojny, wraz z pozostałymi zbiorami zlikwidowanego przez Niemców muzeum, został przeniesiony do zbiorów Oberschlesisches Landesmuseum w Bytomiu. Tam przetrwał wojnę, a jesienią 1951 roku, w ramach ogólnopolskiej akcji scalania archiwaliów został przekazany do Archiwum Państwowego w Katowicach, gdzie jest przechowywany do dziś.

Galeria

  • Powiększ zdjęcie Akt pamiątkowy objęcia Górnego Śląska przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej podpisany 16 lipca 1922 r. w Katowicach

    Akt pamiątkowy objęcia Górnego Śląska przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej podpisany 16 lipca 1922 r. w Katowicach

  • Powiększ zdjęcie Akt pamiątkowy objęcia Górnego Śląska przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej podpisany 16 lipca 1922 r. w Katowicach

    Akt pamiątkowy objęcia Górnego Śląska przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej podpisany 16 lipca 1922 r. w Katowicach

  • Powiększ zdjęcie Akt pamiątkowy objęcia Górnego Śląska przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej podpisany 16 lipca 1922 r. w Katowicach

    Akt pamiątkowy objęcia Górnego Śląska przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej podpisany 16 lipca 1922 r. w Katowicach

  • Powiększ zdjęcie Certyfikat UNESCO

    Certyfikat UNESCO

  • Powiększ zdjęcie Certyfikat UNESCO

    Certyfikat UNESCO

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

  • Powiększ zdjęcie  nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

    nocnego zwiedzania Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z okazji „Nocy Niepodległości” w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim

Rozwiń Metryka

Podmiot udostępniający informację:
Data utworzenia:2018-11-13
Data publikacji:2018-11-13
Osoba sporządzająca dokument:
Osoba wprowadzająca dokument:Piotr Lis
Liczba odwiedzin:417